صفر تا صد محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک
23 اردیبهشت 1403
حقوقی
تمام املاک در زمان نقل و انتقال مشمول قانون پرداخت مالیات مستقیم نقل و انتقال میباشند. این مالیات در هر نقل و انتقال به جز مواردی استثنا، باید پرداخت شود. قبل از خرید آپارتمان در تهران یا هر شهر دیگری، مالیات نقل و انتقال ملک یکی از هزینههای انتقال و فروش ملک است که باید قبل از معامله در نظر گرفت. وظیفه پرداخت این مالیات با فروشنده یا همان مالک است که باید در زمان انتقال واریز کند. در این مطلب به بررسی و معرفی قانونها و معافیتهای مالیاتی املاک در سال $1404$، انواع مالیات نقل و انتقال ملک، محاسبه آنلاین مالیات فروش ملک سال $1404$، مالیات انتقال ملک به فرزند و… میپردازیم. پس تا آخر این مطلب با ما همراه باشید.
| نوع مالیات | شرح | درصد مالیات |
| مالیات نقل و انتقال قطعی | مالیات مربوط به انتقال قطعی ملک، محاسبهشده بر اساس ارزش معاملاتی ملک. | 5% از ارزش معاملاتی |
| مالیات انتقال حق واگذاری | مالیات مربوط به انتقال حقوق تجاری مانند حق کسب یا پیشه. | 2% از درآمد حاصل از واگذاری |
| مالیات بر درآمد ناشی از ساخت و فروش املاک | مالیات برای نخستین نقل و انتقال ساختمانهای نوساز که کمتر از دو سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار آنها گذشته باشد. | 10% به همراه 5% مالیات قطعی |
| مالیات بر درآمد رضایت مالکانه | مالیات برای دریافت حق مالکانه در انتقال سرقفلی یا اجاره بدون سرقفلی. | 2% از دریافتی مالک |
| مالیات نقل و انتقال املاک مسکونی، تجاری و اداری | مالیات نقل و انتقال مربوط به املاک مسکونی، تجاری و اداری، محاسبهشده بر اساس ارزش معاملاتی ملک. | 5% از ارزش معاملاتی |
| مالیات نقل و انتقال سرقفلی | مالیات مربوط به انتقال سرقفلی در املاک تجاری. | 2% از ارزش معاملاتی سرقفلی |
| مالیات انتقال ملک به فرزند | مالیات مربوط به انتقال ملک به فرزند، بستگی به نوع انتقال (فروش یا هبه) و ارزش ملک دارد. | 1% تا 5% از ارزش ملک |
| هزینه دفترخانه (حقالتحریر) | هزینههایی که برای ثبت انتقال مالکیت در دفترخانه اسناد رسمی پرداخت میشود. | معمولاً بین 200 هزار تومان تا 2 میلیون تومان |
فهرست مطالب
مالیات نقل و انتقال املاک بر عهده کیست؟
محاسبه آنلاین نقل و انتقال ملک
محاسبه آنلاین مالیات فروش ملک سال 1404
پرداخت اینترنتی مالیات نقل و انتقال ملک
مالیات نقل و انتقال ملک به عهده کیست؟
نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک
مالیات بر نقل و انتقال املاک تجاری (سرقفلی)
نحوه پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک
محاسبه آنلاین مالیات نقل و انتقال ملک
چه املاکی از مالیات نقل و انتقال معاف هستند؟
مدارک مورد نیاز برای پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک
جهت کارشناسی آنلاین قیمت ملک خود کلیک کنید.
مالیات نقل و انتقال ملک چیست
یکی از انواع مالیات، مالیات نقل و انتقال ملک میباشد که در لیست معافیت مالیاتی قرار نگرفتهاند و باید در هنگام خرید و فروش ملک پرداخت شوند. بر اساس قانون، مالکین یا صاحبان حق، باید مالیات نقل و انتقال ملک را پرداخت کنند. در حقیقت باید فرد فروشنده نیز مالیات را پرداخت نماید. همچنین چگونگی پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک، رجوع به دفاتر اسناد رسمی و پرداخت این نوع مالیات، از طریق دستگاههای پوز میباشد.
بر اساس ماده 59؛ مالیات نقل و انتقال ملک، مساوی است با 5 درصد ارزش معامله، که این با مبلغ فروش ملک فرق دارد و به ناحیه مقدار آن وابسته است. به عنوان مثال یک آپارتمان یا زمین چهار میلیارد تومانی، احتمالاً دارای ارزش معاملاتی مانند چهارصد میلیون تومان باشد که مالیات آن پنج درصد از چهارصد میلیون یعنی بیست میلیون تومان است.
انواع مالیات نقل و انتقال ملک
از انواع مالیاتهای مستقیم در قانون مالیاتی کشور، مالیات نقل و انتقال ملک است. این نوع مالیات به 4نوع دستهبندی میشود:
مالیات نقل و انتقال قطعی
در این نوع مالیات 5 درصد ارزش معاملات در نظر گرفته میشود. این ارزش معاملاتی با مدنظر قرار دادن عواملی مانند متراژ عرصه، متراژ بنا، عمر بنا، نوع اسکلت بنا، نوع استفاده و کاربری، تأسیسات و تجهیزات به کار رفته، نوع مالکیت، خیابان محل وقوع ملک مورد محاسبه قرار میگیرد.
مالیات انتقال حق واگذاری
در این نوع مالیات 2 درصد از درآمد حاصل از واگذاری حقوقی نظیر حق کسب یا پیشه، حق تصرف محل و یا حقوق حاصل از موقعیت تجاری در نظر گرفته میشود که در اینجا باید صاحب حق انتقالدهنده آن را پرداخت کند.
مالیات بر درآمد ناشی از ساخت و فروش املاک
نخستین نقل و انتقال قطعی ساختمانهای نوساز از جمله ساختمانهای مسکونی و… که بیشتر از دو سال از تاریخ صدور گواهی پایانکار آنها نگذشته باشد، شامل 10 درصد مالیات قطعی به مأخذ ارزش معاملاتی ملک به علاوه 5 درصد مالیات نقل و انتقال قطعی میباشد.
مالیات بر درآمد رضایت مالکانه یا حق مالکانه
2 درصد از دریافتی مالکان به منظور اعلام رضایت نسبت به انتقال سرقفلی یا اجاره بدون سرقفلی و یا تغییر شغل شامل مالیات میشود.
مالیات بر نقل و انتقال ملک در زمان فروش ملک باید توسط مالک پرداخت شود. این مالیات بر اساس ماده 59 قانون مالیاتی، به میزان 5 درصد ارزش معامله تعیین شده است. در اینجا ارزش معامله با ثمن معامله متفاوت است و در کمیسیون تقویم املاک مشخص میشود. در واقع ارزش معاملاتی ملک از جدول کمیسیون تقویم املاک تعیین شده و 5 درصد آن به عنوان مالیات نقل و انتقال دریافت میشود. مالیات نقل و انتقال املاک مسکونی، اداری، تجاری همگی به میزان 5 درصد ارزش معاملاتی آن میباشد. مالیات نقل و انتقال هر نوع زمین هم مشمول مالیات نقل و انتقال به میزان 5 درصد ارزش کل آن است.
مالیات نقل و انتقال املاک بر عهده کیست؟
در پاسخ به این سوال که مالیات نقل و انتقال املاک بر عهده کیست؟ باید گفت که در معاملات نقل و انتقال ملک، مالک ملک (فروشنده) موظف است مالیات را پرداخت کند. علاوه بر این، برای پرداخت مالیات، ارائه تمامی مدارک مورد نیاز از سوی خریدار و فروشنده، در دفترخانه اسناد رسمی الزامی میباشد.
محاسبه آنلاین نقل و انتقال ملک
همانطور که میدانید نقل و انتقال سند ملکی از قانون و مقررات و همچنین هزینههای متعددی برخوردار است که طبق نوع سند ملکی و ارزش ملک به واسطه فرمولهای پیچیده محاسبه میشود. از آنجایی که این فرمولها و همچنین زبان حقوقی توضیحات مرتبط به آن پیچیده هستند؛ در نتیجه محاسبه هزینه نقل و انتقال ملک اقدامی تخصصی محسوب میشود، چرا که اشخاص باید علاوه بر مبحثهای حقوقی به آخرین آییننامههای اجرایی دسترسی داشته و از دانش ریاضی مقبول نیز بهره ببرند. به همین منظور برای راحتی کار افراد، برخی از سایتها ابزار محاسبه آنلاین نقل و انتقال ملک، آپارتمان و… را راهاندازی کردهاند. با استفاده از این ابزار افراد میتوانند فقط با وارد کردن نوع سند و ارزش ملک خود از کلیه هزینههای انتقال سند با جزئیات آگاه شوند.
محاسبه آنلاین مالیات فروش ملک سال 1404
در این رابطه سازمان امور مالیاتی کشور با هدف رفاه حال اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول مالیات، سامانه عملیات الکترونیکی به آدرس www.tax.gov.ir را احداث کرده است. راهاندازی این سامانه باعث تحول عظیمی در ارائه خدمات برای مؤدیان مالیاتی شده است. خدمات اصلی این سامانه، ایجاد ثبت اظهارنامه به صورت آنلاین میباشد. در این سامانه، ثبت اظهارنامههای مالیاتی و همچنین پرداخت مالیات نقل و انتقال املاک بهصورت حضوری میسر نمیباشد. اشخاص میتوانند جهت ثبت و ارسال اظهارنامههای مالیاتی خود به نشانی سایت مراجعه کنند.
مالیات نقل و انتقال ملک بر اساس ضرب درصدی در ارزش معاملاتی آن تعیین میشود و برای املاک مسکونی، معمولاً 5 درصد از مبلغ ارزش معاملاتی به عنوان مالیات محاسبه میشود. اگر ارزش معاملاتی ملک مشخص نباشد، مبنای محاسبه از روی املاک شبیه آن تعیین میشود.
| مبلغ سند | تعرفه |
| تا 10 میلیون ریال | مقطوع 800 هزار ریال |
| تا 50 میلیون ریال | نسبت به مازاد 10 میلیون ریال 120 در هزار |
| تا 100 میلیون ریال | نسبت به مازاد 50 میلیون ریال 40 در هزار |
| تا 200 میلیون ریال | نسبت به مازاد 100 میلیون ریال 20 در هزار |
| تا 500 میلیون ریال | نسبت به مازاد 200 میلیون ریال 12 در هزار |
| تا 1 میلیارد ریال | نسبت به مازاد 500 میلیون ریال 6 در هزار |
| بیش از 1 میلیارد ریال | نسبت به مازاد 1 میلیون ریال 3 در هزار |
پرداخت اینترنتی مالیات نقل و انتقال ملک
پرداخت اینترنتی مالیات نقل و انتقال ملک از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور امکانپذیر میباشد. این سامانه در گام اول، برای نقل و انتقال املاک مسکونی اجرا شده است. اما در آینده برای املاک تجاری و اداری هم اجرایی میشود. افرادی که قصد نقل و انتقال املاک را دارند، هنگام مراجعه به دفاتر اسناد رسمی، مدارک خود را تحویل میدهند و مسئول دفترخانه با وارد کردن اطلاعات در سامانه، دادهها را به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال میکند. برای برخی انواع املاک (مثلاً غیرمسکونی، بدون پایانکار، در حال ساخت، یا املاک خاص ورثهای) گواهی آنلاین در مرحله نخست صادر نمیشود و باید بهصورت حضوری استعلام شود.
این سیستم به منظور صدور شناسه قبض و شناسه پرداخت و همچنین پرداخت مالیات به صورت آنلاین راهاندازی شده است. برای استفاده از این سیستم کافی است در سیستم ثبتنام کد اقتصادی اطلاعات خود را وارد کرده و بعد از آن اطلاعات کاربری خود را به صورت کتبی و به شکل نامه دریافت کرده باشید. برای ورود به سیستم پرداخت الکترونیک مالیات نیازمند داشتن نام کاربری و کلمه عبور خواهید بود.
مالیات انتقال ملک به فرزند
مالیات انتقال ملک به فرزند از اصلیترین موارد در زمینه املاک و مستغلات است. طبق قانون این نوع مالیات، هنگامی که مالک اصلی تصمیم به انتقال ملک به فرزند خود میگیرد، به او تحمیل میشود. این نوع مالیات با هدف اصلی مقابله با فرار مالیاتی و همچنین تضمین وصول حقوق دولت انجام میشود. مالیات انتقال ملک به فرزند کاملاً بستگی به نوع انتقال و ارزش ملک دارد. چنانچه انتقال ملک به شکل رسمی از طریق فروش یا هبه صورت پذیرد، معمولاً مالیات انتقال سند ملک به فرزند به شکل درصدی از ارزش ملک مشخص میشود. در مجموع، نرخ مالیات انتقال ملک به فرزند بین 1 تا 5 درصد از ارزش ملک میباشد، البته این درصد ممکن است طبق قوانین محلی و ارزش واقعی ملک تغییر کند.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره انتقال سند اوقافی
مالیات نقل و انتقال ملک به عهده کیست؟
مالیات نقل و انتقال ملک به عهده مالک است که در زمان فروش ملک باید پرداخت شود. مالیات نقل و انتقال ملک در حال حاضر 5 درصد ارزش معاملاتی ملک است. اگر ارزش معاملاتی ملک مشخص نباشد، ارزش نزدیکترین ملک با کاربری مشابه مبنای مالیات قرار میگیرد. اگر ملک بدهی مالیاتی نداشته باشد، گواهی مالیاتی آنی صادر میشود و مالیات را میتوان در همان دفاتر اسناد رسمی پرداخت کرد.
نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک
برای محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک باید ابتدا ارزش معاملاتی ملک اعم از مسکونی یا تجاری مشخص شود. سپس به میزان 5 درصد این قیمت، به عنوان مالیات نقل و انتقال مستقیم و قانونی تعیین میشود. مثلاً اگر ملکی ارزش معاملاتی 2 میلیارد تومان داشته باشد و به مبلغ 1 میلیارد و هشتصد تومان فروخته شود، 5 درصد ارزش آن یعنی 90 میلیون مالیات باید پرداخت شود.
مالیات بر نقل و انتقال املاک تجاری (سرقفلی)
در املاک تجاری مانند فروشگاهها، حق بهرهبرداری از آن یعنی سرقفلی به صورت جداگانه منتقل میشود. بنابراین برای نقل و انتقال سرقفلی به شخص دیگر هم باید مالیات پرداخت کرد. برای انتقال سرقفلی به میزان 2 درصد ارزش معاملاتی آن تعیین میشود.
نکات مهم مالیات سرقفلی
مالیات فروش سرقفلی درباره املاکی صدق میکند که فقط کاربرد تجاری دارند. انتقال سرقفلی چه با سند رسمی و چه با وکالت رسمی مشمول مالیات میشود.
اگر قیمت سرقفلی مورد نظر تعیین نشده باشد، قیمت معاملاتی سرقفلیهای مشابه و نزدیک معیار قرار میگیرد.
مالیات نقل و انتقال سرقفلی برای واحدهای تجاری که در حال استفاده و بهرهبرداری هستند تعیین میشود. املاک تجاری که به دلایلی قابل استفاده نیستند یا زمینهای تجاری شامل مالیات نقل و انتقال نیستند.
طبق قانون مالیاتی سال 1384، در صورتی که زمینهای تجاری بدون امکان بهرهبرداری و کسب درآمد واگذار شوند، مشمول مالیات انتقال نمیشوند.
هزینه انتقال نقل و انتقال ملک
هزینه انتقال نقل و انتقال ملک گوناگون است. این هزینهها در مراحل انتقال مالکیت یک ملک پرداخت میشود. هزینه انتقال نقل و انتقال ملک میتواند شامل هزینههای نقل و انتقال، مالیاتهای مربوط به دارایی و هزینههای دفترخانه میباشد. در مراحل انتقال سند، دفترخانهها وظیفه ثبت و اجرای انتقال مالکیت را دارند و مبلغی را جهت انجام این خدمات دریافت میکنند. علاوه بر این مالیاتهای مربوط به دارایی باید پرداخت گردد تا مراحل انتقال بدون مشکل صورت بپذیرد. هزینه دفترخانه (حقالتحریر)، به صورت برابر بین خریدار و فروشنده تقسیم میشود. معمولاً این هزینه تقریباً بین 200 هزار تومان تا 2 میلیون تومان میباشد.
نحوه پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک
طبق قانون مالیاتی، در زمان فروش املاک باید مالیات نقل و انتقال آن در دفترخانه اسناد رسمی پرداخت شود. در واقع سازمان ثبت اسناد کشور به صورت آنلاین توسط سازمان مالیاتی در دسترس است. در زمان انجام کارهای قانونی در دفترخانه اسناد رسمی و قبل از انتقال سند، مالیات نقل و انتقال محاسبه شده و همزمان توسط فروشنده پرداخت میشود.
محاسبه آنلاین مالیات نقل و انتقال ملک
سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور با هدف شفافسازی اطلاعات و ساماندهی امور مسکن ساخته شده است. وظیفه این سامانه صدور آنلاین گواهی نقل و انتقال املاک در ایران است. مسئولیت پرداخت این مالیات غالباً با مالک است، اما در برخی موارد ممکن است بین طرفین به صورت توافقی پرداخت شود. گواهی مالیاتی توسط سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور صادر میشود و استعلامات دفاتر اسناد رسمی به اداره امور مالیاتی مربوطه فرستاده میشود. برای محاسبه آنلاین مالیات نقل و انتقال ملک، سازمان مالیات درصد معینی را در ارزش معاملاتی ملک ضرب میکند.
حاصل این عدد مبلغی است که باید به عنوان مالیات نقل و انتقال توسط فروشنده به اداره مالیات پرداخت شود. برای املاک مسکونی ضریب 5 درصد ملاک محاسبه این مالیات است. ارزش معاملاتی ملک متفاوت با قیمت فروش ملک است و در هر شهر با توجه به ویژگیهای آن تعیین میشود. به عنوان مثال برای یک ملکی که ارزش معاملاتی آن در تهران 5 میلیارد تومان است باید مبلغ 250 میلیون تومان به عنوان مالیات نقل و انتقال پرداخت شود.
چه املاکی از مالیات نقل و انتقال معاف هستند؟
همه املاک مسکونی، اداری و تجاری مشمول قانون مالیات نقل و انتقال هستند. تنها چند دسته از املاک استثنا بوده و از این قانون معاف هستند.
املاکی که طبق ماده $34$ قانون ثبت اسناد، به تصاحب دولت یا ارگانهای دولتی درآمدهاند. این املاک در زمان نقل و انتقال نیاز به پرداخت مالیات ندارند.
املاکی که در لیست آثار ملی کشور ثبت شده باشند در صورتی که به سازمان میراث فرهنگی منتقل شوند شامل مالیات نیستند. این املاک اگر در تملک اشخاص حقیقی باقی بمانند از $50$ درصد مالیات نقل و انتقال معاف هستند.
زمینی که بهوسیله قولنامه و سند عادی منتقل شده باشد و مالک بعداً در آن ساختمانی بسازد. در صورت فروش این زمین و ساختمان و تایید شهرداری یا مرجع قانونی، ارزش ساختمان از مالیات معاف است. در این حالت فقط ارزش معاملاتی زمین در پرداخت مالیات محاسبه میشود.
در صورتی که بعد از پرداخت مالیات در دفترخانه، معامله به هر دلیلی فسخ شود. در این حالت اداره مالیات مبلغ واریز شده را ظرف مدت $15$ روز به مالک، عودت میدهد.
برای املاک با سند وقفی، مستأجر باید نسبت به عرصه و زمین ملک مورد نظر مالیات نقل و انتقال پرداخت کند.
واحدهای مسکونی که در تملک شرکت تعاونی مسکن هستند، مشمول مالیات نقل و انتقال نمیشوند.
مدارک مورد نیاز برای پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک
برای پرداخت مالیات نقل و انتقال املاک باید زمان مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی مدارک لازم را همراه داشته باشید. این مدارک برای انجام امور اداری و قانونی انتقال و پرداخت مالیات مورد نیاز است.
اصل و کپی سند ملک
اصل و کپی مدارک شناسایی طرفین معامله
مفاصاحساب شهرداری
صورتمجلس تفکیکی (در صورت وجود)
گواهی پایانکار ساختمان
برگه حصر وراثت (در صورت موروثی بودن ملک)
برگه واریز مالیات بر ارث (در صورت موروثی بودن)
نقشه، آدرس و کروکی ملک
استعلام دفترخانه اسناد
نتیجه گیری
مالیات نقل و انتقال املاک یکی از هزینههای مهم در خرید و فروش ملک است که نباید از آن غافل شد. آگاهی از قوانین، معافیتها و نحوه محاسبه مالیات میتواند شما را از پرداختهای غیرضروری و مشکلات قانونی دور کند. چه قصد خرید داشته باشید و چه فروش، دانستن جزئیات مالیاتی، معاملهای مطمئن و بدون دردسر را برایتان رقم میزند. پس قبل از هر اقدامی، اطلاعات خود را بهروز کنید و با آگاهی قدم بردارید!
سؤالات متداول
1- چرا باید مالیات نقل و انتقال ملک را پرداخت کنیم؟
مالیات نقل و انتقال ملک یکی از هزینههای اجتنابناپذیر در خرید و فروش املاک است که به دولت کمک میکند تا از حقوق عمومی حفاظت کند. این مالیات بهویژه برای تعیین ارزش معاملات و تسهیل فرآیند انتقال مالکیت ضروری است.
2- چه تفاوتی بین مالیات نقل و انتقال و مالیات فروش ملک وجود دارد؟
مالیات نقل و انتقال، مالیاتی است که هنگام انتقال مالکیت ملک به خریدار پرداخت میشود. این مالیات معمولاً 5 درصد از ارزش معاملاتی ملک است، در حالی که مالیات فروش ملک به درآمد حاصل از فروش ملک مربوط میشود.
3- چگونه میتوانم مالیات نقل و انتقال ملک را بهصورت آنلاین پرداخت کنم؟
برای پرداخت آنلاین، میتوانید از سامانههای الکترونیکی سازمان امور مالیاتی کشور استفاده کنید. پس از ثبتنام و دریافت شناسه پرداخت، میتوانید مالیات خود را بهصورت آنلاین پرداخت کنید.
4- آیا تمامی املاک مشمول مالیات نقل و انتقال هستند؟
خیر، برخی از املاک از مالیات نقل و انتقال معاف هستند. بهعنوان مثال، املاکی که در زمره معافیتهای مالیاتی قرار دارند، نیاز به پرداخت این مالیات ندارند. انتقال ملک به اعضای درجه یک خانواده نیز ممکن است معاف از مالیات باشد.
5- مالیات انتقال ملک به فرزند چگونه محاسبه میشود؟
مالیات انتقال ملک به فرزند بستگی به نوع انتقال (فروش یا هبه) و ارزش ملک دارد. این مالیات معمولاً بین 1 تا 5 درصد از ارزش ملک متغیر است.
6- چگونه میتوانم ارزش معاملاتی ملک خود را محاسبه کنم؟
برای محاسبه ارزش معاملاتی ملک، عوامل مختلفی مانند متراژ، عمر بنا، نوع استفاده و محل وقوع ملک در نظر گرفته میشود. این محاسبه توسط کمیسیون تقویم املاک انجام میشود.
7- آیا مالیات سرقفلی هم باید پرداخت شود؟
بله، انتقال سرقفلی نیز مشمول مالیات است. این مالیات به میزان 2 درصد از ارزش معاملاتی سرقفلی تعیین میشود و برای املاک تجاری اعمال میشود.
8- آیا میتوانم هزینههای دفترخانه را بهصورت آنلاین پرداخت کنم؟
بله، هزینههای دفترخانه که شامل حقالتحریر است، بهطور معمول از طریق دفاتر اسناد رسمی یا سامانههای آنلاین پرداخت میشود. این هزینه معمولاً بین 200 هزار تومان تا 2 میلیون تومان متغیر است.
9- آیا برای پرداخت مالیات باید به دفترخانه مراجعه کنم؟
بله، طبق قوانین مالیاتی، پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک در دفترخانه اسناد رسمی انجام میشود. این پرداخت معمولاً از طریق دستگاههای پوز در دفترخانهها صورت میگیرد.