چک در معاملات ملکی؛ هر آنچه باید درباره چک صیادی و تضمینی بدانید

کاربرد چک در معاملات ملکی و پرداخت مطالبات، بسیار متداول و مهم است. به دلیل اینکه در معاملات ملکی معمولاً مبالغ به صورت مرحله ای پرداخت می شود، از چک برای انتقال بخشی از بدهی استفاده می کنند. نوع چک و نحوه نوشتن چکی که در این معاملات استفاده می شود از اهمیت زیادی برخوردار است. استفاده از چک در معاملات ملکی، نکات حقوقی و مالی زیادی دارد که باید از آنها آگاهی داشته باشید. در صورت عدم اطلاع از عملکرد و تبعات هر چک، ممکن است با مشکلات حقوقی و مالی در معاملات و ضرر و زیان مواجه شوید. در این مطلب کاربرد چک در خرید و فروش ملک را بررسی کرده و نکات حقوقی و مهم مرتبط به نوشتن آن را بیان می کنیم. همچنین بهترین چک برای معاملات ملکی را معرفی می کنیم. پس تا آخر این مطلب با ما همراه باشید.

چک در معاملات ملکی

معمولاً خرید و فروش ملک با استفاده از انواع چک ها همراه است و خریدار بخشی از بدهی خود را با چک پرداخت می کند. معاملات به این صورت است که در ابتدا مبلغ کمی به عنوان بیعانه به صورت توافقی توسط خریدار پرداخت شده و مبایعه نامه تنظیم می شود. در مرحله نهایی و برای تنظیم سند در دفترخانه، مابقی مبلغ به صورت یک چک همزمان با تحویل کلید پرداخت می شود. در معاملات ملکی معمولاً از چک تضمینی یا چک صیادی جدید استفاده می شود که ضمانت پرداخت و اعتبار بالاتری دارند. نحوه نوشتن چک، ثبت آن و نوع چک در این معاملات نقش زیادی داشته و باید به بهترین شکل انجام شود. 

بیشتر بخوانید: انواع وکالتنامه در معاملات ملکی

بستن تبلیغ

بهترین چک برای معامله ملک

بهترین چک در معاملات ملکی از دیدگاه حقوقی و ضمانت پرداخت وجه، چک هایی هستند که از طرف بانک ضمانت می شوند. همچنین چک های جدید که الزام به ثبت در سامانه های بانکی دارند از اعتبار زیادی برخوردارند. این چک ها به دلیل اعتبار و تضمین بالاتر، قابلیت وصول سریعتر و پیگیری قضایی راحت تری دارند. بهترین چک برای معامله ملک شامل چک های زیر هستند:

1- چک صیادی (بنفش)

چک صیادی یکی از بهترین چک ها در معاملات ملکی است. این چک با سازوکار جدید و امکان ثبت و استعلام آنلاین، پرداخت مبالغ را به صورت واقعی و تضمینی تایید می کند. چک صیادی دارای یک شناسه 16 رقمی است که بعد از نوشتن، باید در سامانه صیاد ثبت شود. همچنین کلیه مشخصات چک شامل مبلغ و تاریخ و ... در این سامانه ثبت شده و باید توسط گیرنده چک تایید شود. در صورت عدم ثبت چک صیادی و تایید آن، اعتبار قانونی ندارد. ریسک دریافت این چک ها برخلاف چک های قدیمی که می توانست بدون موجودی صادر شود، بسیار کم است. مزیت چک صیادی این است که در صورت عدم وصول وجه از طریق دفاتر قضایی به راحتی قابل پیگیری است. در این حالت با دادخواست طلبکار، از تمام حساب های صادر کننده چک، بدهی فرد پرداخت می شود. این چک برای بسیاری از معاملات ملکی و تجاری کاربرد دارد. 

بیشتر بخوانید: مراحل انتقال سند ملک، آنچه که باید بدانید!

2- چک تضمین‌شده بانکی (رمزدار)

چک تضمین شده بانکی یا همان چک تضمینی توسط بانک صادر کننده تضمین پرداخت وجه دارد. در واقع این چک به مانند وجه نقد است که به فروشنده پرداخت می شود. بانک مذکور در زمان صدور چک تضمینی، مبلغ مورد نظر را در حساب شخص مسدود می کند و به این شکل پرداخت آن را تضمین می کند. ریسک چک تضمینی صفر است و امکان برگشت خوردن آن وجود ندارد. چک تضمین شده احتمال کلاهبرداری و عدم وصول وجه را از بین برده و از نظر حقوقی اعتبار زیادی دارد. بنابراین یکی از بهترین چک ها در معاملات ملکی چک تضمینی است و از اعتبار زیادی در بین خریداران و فروشندگان ملک برخوردار است. 

3- چک بین بانکی

یکی از بهترین چک برای معامله ملک چک بین بانکی است. چک بین بانکی توسط بانک صادر کننده و انتقال وجه بین دو بانک به کار می رود. در واقع متقاضی از حساب خود چک بین بانکی دریافت می کند که به حساب فروشنده در بانک دیگر منتقل می شود. این چک نیز توسط بانک صادر کننده تضمین شده و پرداخت آن ضمانت بالایی دارد. چک بین بانکی مانند چک تضمین شده است که فرایند آن بین دو بانک مختلف انجام می شود.

با وجود اهمیت چک‌های تضمین‌شده، چک صیادی به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردش، به ابزار استاندارد و روزمره برای افزایش امنیت معاملات تبدیل شده است.

قانون چک در معامله ملک

از نظر حقوقی، اطلاع از قانون چک در معامله ملک و رعایت نکات مهم مربوط به آن به معامله ای معتبر و شفاف منجر می شود. به دلیل استفاده زیاد از چک در معاملات ملکی، خریدار و فروشنده ملک باید نسبت به نکات حقوقی و ضوابط بانکی آن مطلع باشند. چک از نظر قانون تجارت، نوشته ای است که به وسیله آن، بانک صادر کننده، مبلغی را که نزد وی دارد به صورت کلی یا جزئی مسترد و یا به دیگری منتقل می کند. در واقع چک، نوشته ای است که بانک دارنده حساب، بخشی یا تمام پول موجود در آن را پس گرفته یا به فرد دیگری واگذار می کند. مهمترین قوانین چک در معاملات ملکی شامل موارد زیر است:

1-  در صورت استفاده از چک صیادی در معاملات ملکی باید بعد از صدور چک توسط شخص، نام شما به عنوان دریافت کننده چک در سامانه صیاد ثبت شود. سپس چک صادر شده توسط شما که دریافت کننده هستید در سامانه صیاد تایید می شود. بدون ثبت چک و تایید دریافت کننده در سامانه صیاد، چک اعتبار قانونی و حقوقی ندارد و قابل پیگیری نیست یا اثبات و وصول آن بسیار سخت است.  

2- در معاملاتی که بوسیله چک، مبالغ پرداخت شده باشد، در حالت کلی عدم وصول چک، باعث حق فسخ قرارداد نخواهد بود. مگر اینکه این حق فسخ در قرارداد به همراه شماره چک ذکر شده باشد و به امضای دو طرف رسیده باشد. 

بیشتر بخوانید: هزینه انتقال سند ملک بر عهده کیست؟

نکات نوشتن چک در معاملات ملکی

برای صدور چک در معاملات ملکی باید به نحوه نوشتن آن و نکات ریزی که دارد توجه کنید. نکات نوشتن چک در معاملات ملکی ممکن است ساده به نظر برسد ولی از کلاهبرداری و مشکلات حقوقی احتمالی جلوگیری می کند. مهمترین نکات نوشتن چک در معاملات ملکی شامل موارد زیر است:

• برای نوشتن چک حتماً از خودکار خود استفاده کرده و خودتان چک را پر کنید. تمام متن چک باید توسط صاحب حساب نوشته شده تا احتمال ادعای جعل نداشته باشد. پر کردن چک باید بدون خط خوردگی باشد و تمام بخش ها با یک خودکار و رنگ نوشته شود. 

• بهتر است ابتدا کل بخش های چک را نوشته و سپس امضا کنید. هیچ گاه چک امضا شده را بدون نوشتن مبلغ و باقی اطلاعات تحویل اشخاص دیگر ندهید. 

• امضای شخصی خود را ساده انتخاب نکنید و نام و نام خانوادگی خود را زیر امضا بنویسید. 

• برای نوشتن بخش "در وجه" که در چک وجود دارد حتماً مشخصات شخص دریافت کننده را بنویسید. هرگز در این بخش عبارت حامل را ننویسید تا قابل اثبات و پیگیری باشد.

• درصورتی که با شخص حقوقی یا شرکتی معامله می کنید، در بخش دریافت کننده باید مشخصات کامل و امضای دریافت کننده درج شود. مهر شرکت به تنهایی برای تایید چک کافی نیست و حتماً نیاز به امضای دریافت کننده دارد.

• قبل از دریافت چک از اشخاص غریبه بهتر است استعلام حساب فرد را به صورت آنلاین یا از طریق بانک بگیرید. این کار برای اطمینان از اعتبار و خوش حساب بودن شخص و توانایی مالی پرداخت چک انجام می شود. 

بستن تبلیغ

نوشتن چک برای خرید خانه 

در زمان نوشتن چک برای خرید خانه باید حتماً از مسائل حقوقی و احتمالاتی که ممکن است رخ دهد مطلع باشید. نحوه نوشتن چک، صادر کننده چک، خرید شراکتی، نحوه انتقال پول و وصول چک و ... هر کدام نتایج و بار حقوقی متفاوتی دارد. مهمترین نکات در نوشتن چک برای خرید خانه شامل موارد زیر است:

• در صورتی که خریدار ملک دو نفر هستند و چک متعلق به یکی از آنهاست، خریدار دوم هم باید پشت  چک را امضا کرده و مشخصات خودش را بنویسد. بهتر است مبلغ و میزان شراکت دو خریدار در قرارداد ذکر شود. همچنین اینکه چک متعلق به کدام خریدار بوده نیز در قرارداد نوشته شود.

• در صورتی که شخص صادر کننده چک، از طریق دیگری مانند کارت به کارت برای شما پول واریز کرده و درخواست بازگشت چک را دارد، باید قبل از آن بررسی کنید پول از حساب خودش برای شما واریز شده باشد. در صورتی که از حساب شخص دیگری به شما پول پرداخت شده باشد احتمال کلاهبرداری و درخواست عودت وجه وجود دارد.

• در چک های صیادی باید حتماً مشخصات کامل شخص حقیقی یا حقوقی درج شده باشد و امکان صدور چک در وجه حامل وجود ندارد. در صورتی که چک در وجه حامل نوشته شده باشد از نظر قانونی فاقد اعتبار است.

• در صورت استفاده از چک در معاملات ملکی، حتماً در قرارداد خود شماره چک هایی که برای پرداخت بدهی به کار می رود را درج کنید. همچنین بهتر است چک ها توسط مشاور املاک کپی شده و نزد دفتر املاک نگهداری شود.

• حتما در متن قرارداد شماره چک هایی را که بین دو طرف معامله رد و بدل می‎شود قید کنید تا از سوءاستفاده های احتمالی جلوگیری شود.

• در صورتی که چک در معاملات ملکی استفاده شده باشد و وجه آن وصول نشود، قراردادی که حق فسخ در آن درج شده باشد منفسخ می شود. درج بند حق فسخ در صورت عدم وصول چک خریدار، به همراه شماره چک، تاریخ و مبلغ آن از نکات مهم در نوشتن قرارداد ملکی است.