هر آنچه که باید درباره نحوه نوشتن اجاره نامه دستی بدانید

آگاهی از نحوه نوشتن اجاره نامه دستی و قوانین آن برای مالک یا مستاجر لازم است. اجاره نامه دستی برای اجاره دادن یک ملک یا مغازه تنظیم شده و در حکم یک قرارداد لازم الاجراست. برای اینکه یک اجاره نامه قانونی بنویسید که ضامن منافع موجر و مستاجر باشد، باید به اصول آن آشنا باشید. یک اجاره نامه دستی دارای بخش های مختلفی است که باید مانند یک قرارداد قانونی نوشته شود. در این مطلب نحوه نوشتن اجاره نامه دستی، بخش های مهم آن را توضیح می دهیم. همچنین نحوه نوشتن اجاره نامه مغازه و زمین کشاورزی را هم به طور کامل بیان می کنیم. پس تا آخر این مطلب با ما همراه باشید. 

لازم به ذکر است که آشنایی با اصول تنظیم اجاره نامه، نه تنها در زمان اجاره آپارتمان در تهران و یا هر شهر دیگر، بلکه در فرآیند خرید آپارتمان در تهران و شهرهای دیگر ایران نیز اهمیت بالایی دارد، چراکه بسیاری از تعهدات، توافقات و حقوق طرفین در قراردادهای ملکی ریشه در مفاهیم مشابه دارند.

اجاره نامه دستی چیست؟

یکی از انواع قراردادهای فی مابین اشخاص، قرارداد اجاره است که با تنظیم یک متن به صورت کتبی منعقد می شود. با تنظیم اجاره نامه، مالک یک ملک به طرف مقابل اجازه می دهد از منافع ملک به مدت معین و با پرداخت مبلغ معینی استفاده کند. اجاره نامه دستی یک قرارداد اجاره است که روی برگه ای عادی نوشته شده و توسط طرفین و شهود امضا می شود.

در اجاره نامه دستی مانند تمام قراردادها باید مشخصات دو طرف، اطلاعات ملک، زمان قرارداد و تحویل آن و مبلغ ودیعه و اجاره ماهیانه نوشته شود. اجاره نامه دستی به دلیل اینکه به صورت رسمی ثبت و تایید نمی شود یک سند عادی محسوب می شود.

بنابراین باید در تنظیم آن و دریافت تضامین کافی از طرف مقابل دقت کرد. اجاره نامه دستی طبق قانون روابط موجر و مستاجر سال 1376 معتبر و لازم الاجرا شمرده می شود. این اجاره نامه توسط قانون دارای اعتبار بوده و قابلیت پیگیری قضایی دارد. ولی باید در نوشتن اجاره نامه دستی و درج تمام موارد لازم دقت داشت. همچنین بهتر است بعد از تنظیم این نوع اجاره نامه برای تنظیم قرارداد اجاره رسمی به همراه کد رهگیری اقدام کرد.

بیشتر بخوانید: 15 قانون اجاره خانه، قبل از معامله به این نکات دقت کنید

بستن تبلیغ

انواع اجاره نامه 

اجاره نامه های املاک و مستغلات از نظر میزان اعتبار و رسمیت به سه نوع تقسیم می شوند. این اجاره نامه ها هر کدام دارای ویژگی ها، اعتبار، شرایط و الزاماتی هستند که باید قبل از انعقاد از آن مطلع باشید.

• اجاره نامه دستی: این اجاره نامه بدون مراجعه به مشاور املاک و توسط طرفین به صورت دستی نوشته می شود. در اجاره نامه دستی تمام اطلاعات و شرایط ملک و طرفین قرارداد قید شده و به امضای آنها و دو شاهد می رسد.

• اجاره نامه رسمی: یکی از اجاره نامه های املاک که اعتبار بالایی دارد، اجاره نامه رسمی است. برای تنظیم اجاره نامه رسمی به مشاورین املاک مراجعه می کنند. این اجاره نامه به صورت قرارداد از پیش آماده با درج موارد قانونی و حقوق طرفین است که در اختیار مشاورین املاک قرار دارد. اجاره نامه رسمی علاوه بر اینکه شامل تمام اطلاعات ملک و طرفین است و به امضای طرفین و شهود می رسد، کد رهگیری دریافت می کند. کد رهگیری در این اجاره نامه امکان استعلام آن را از طریق آنلاین و در مراجع قانونی فراهم می کند.

• اجاره نامه دفتر مشاور املاک: نوعی دیگر از اجاره نامه املاک، اجاره نامه مشاورین املاک است. اجاره نامه دفتر مشاور املاک در واقع همان اجاره نامه دستی است که توسط مشاور املاک نوشته می شود. این اجاره نامه توسط مشاورین املاک تنظیم شده و در صورت تبحر مشاور، می تواند نسبت به اجاره نامه دستی کامل تر و جامع تر باشد. 

نحوه نوشتن اجاره نامه دستی خانه

برای نوشتن اجاره نامه دستی خانه باید دو طرف ابتدا به توافق کلی بر سر قیمت و مدت اجاره رسیده باشند. سپس روی یک برگه ابتدا مشخصات کامل موجر و مستاجر نوشته شود. این اطلاعات شامل نام و نام خانوادگی، کد ملی، نام پدر و آدرس محل سکونت آنهاست. در ادامه مشخصات ملک مورد اجاره با درج دقیق آدرس، متراژ، تعداد اتاق و سایر امکاناتی که دارد نوشته می شود.

در این بخش باید تمامی اطلاعات و امکاناتی که در بازدید ملک رویت شده نوشته شود. نوع سیستم سرمایش و گرمایش، کفپوش، وجود پکیج، هود، گاز رومیزی و تمام ملحقات داخلی خانه در قرارداد درج می شود. این کار برای قابلیت پیگیری و درخواست تحویل سالم تمامی موارد از مستاجر بعد از اتمام قرارداد اجاره انجام می شود. در بخش بعدی مدت شروع و پایان قرارداد اجاره باید نوشته شود که به صورت روز، ماه و سال درج می شود. مرحله بعد نوشتن اجاره نامه دستی خانه، مبلغ اجاره و نوع پرداخت مبلغ آن است که مبلغ پول پیش (رهن) و اجاره ماهیانه را مشخص می کند.

همچنین روز پرداخت مبلغ و اینکه مبلغ رهن به صورت نقدی یا چک پرداخت می شود را مشخص می کنند. در مرحله بعد باید تعهدات موجر و مستاجر به صورت کامل نوشته شود. این تعهدات شامل مشخص کردن پرداخت قبوض، شارژ ساختمان، تعمیرات ساختمان و سایر هزینه هاست. همچنین می تواند شامل شروط طرفین برای مواقع خاص در برابر طرف مقابل باشد. مثلاً در صورت عدم پرداخت اجاره ماهیانه، موجر حق دارد با اضافه کردن درصدی جریمه این مبلغ را از پول پیش کسر کند. 

بخش های آخر اجاره نامه دستی به تضامین و شرایط فسخ قرارداد تعلق دارد. در این بخش باید به مواردی و مشکلات احتمالی که امکان فسخ قرارداد را به موجر یا مستاجر می دهد پرداخت. مثلاً در صورت عدم پرداخت اجاره ماهیانه توسط مستاجر به مدت بیش از دو ماه، موجر حق فسخ قرارداد را خواهد داشت.

در نهایت دو طرف با خواندن کامل قرارداد آن را امضا کرده و دو شاهد هم با امضای آن، قرارداد را تایید می کنند. این اجاره نامه دستی باید با درج تاریخ تنظیم در دو نسخه مشابه تهیه شود و هر طرف یک نسخه از قرارداد داشته باشد.

بیشتر بخوانید: ارزانترین شهرهای ایران برای اجاره

نحوه نوشتن اجاره نامه دستی مغازه

طبق بند 466 قانون مدنی، اجاره عقدی است که بر اساس آن مستاجر از منافع عین اجاره‌ ( ملک مورد اجاره) برخوردار می‌شود. طبق قرارداد اجاره مالک یا موجر موظف است از شروع تاریخ اجاره ملک یا مغازه را به مستاجر تحویل دهد. قرارداد اجاره مغازه مانند سایر قراردادها، دارای شرایط ویژه‌ای است که اعتبار آن منوط به رعایت آنهاست. نحوه نوشتن اجاره نامه دستی مغازه مانند اجاره مسکونی بوده ولی بعضی بندها به آن اضافه می شود. مهمترین بخش های اجاره نامه دستی مغازه عبارتند از: تعیین مدت قرارداد ، قابلیت تسلیم عین به مستاجر از همان ابتدای مدت و تحویل کامل مغازه بعد از اتمام قرارداد به موجر است. 

برای نوشتن اجاره نامه دستی مغازه باید ابتدا مشخصات موجر و مستاجر با درج کد ملی و آدرس قید شود. سپس مشخصات کامل مغازه شامل متراژ، کلیه امکانات، آدرس دقیق و نوع جواز آن نوشته می شود. دقت کنید که در این بخش باید همه ملحقات و وسایلی که قرار است به مستاجر به همراه مغازه تحویل داده شود بنویسید. بخش بعدی مربوط به زمان اجاره مغازه است که به صورت روز، ماه و سال از شروع تا پایان نوشته می شود. در ادامه باید مبلغ رهن و اجاره ماهیانه با رقم و زمان واریز دقیق نوشته شود.

بخش بعدی در نوشتن اجاره نامه مغازه، مربوط به سرقفلی مغازه است. در این بخش باید این مساله که مستاجر فقط مغازه را به مدت معین اجاره کرده و حقی نسبت به سرقفلی ندارد نوشته شود. یعنی پرداخت اجاره بها و ودیعه به مالک به معنی خرید سرقفلی از مالک مغازه نیست. در این بخش می توان بندهایی را برای تضمین تخلیه مستاجر بعد از اتمام قرارداد اضافه کرد.

بخش بعدی مربوط به تعهدات و شروط موجر و مستاجر در قبال انجام قرارداد است. تمام تعهدات مستاجر در قبال مغازه، پرداخت اجاره، تخلیه آن باید در این بخش درج شود. همچنین موارد فسخ قرارداد از سوی دو طرف هم باید با جزییات نوشته شود. در نهایت قرارداد اجاره مغازه توسط طرفین و دو شاهد امضا شده و در دو نسخه به دو طرف تحویل می شود.

بیشتر بخوانید: هر آنچه که باد درباره اجاره مغازه و سرقفلی بدانید

بستن تبلیغ

نحوه نوشتن اجاره نامه دستی زمین کشاورزی

نحوه نوشتن اجاره نامه دستی زمین کشاورزی هم مانند املاک دیگر بوده و تفاوت های کمی با آنها دارد. برای نوشتن اجاره نامه دستی زمین کشاورزی باید دو طرف طبق توافق در یک برگه عادی موارد مهم را درج کنند. ابتدا بخش مربوط به مشخصات و اطلاعات هویتی طرفین و کد ملی، نام پدر و آدرس نوشته می شود. سپس مشخصات زمین کشاورزی، متراژ، نوع زمین، ملحقات داخل آن مانند چاه و بقیه ویژگی های آن نوشته می شود.

در این بخش باید نوع محصول کشاورزی که کشت می شود یا نوع درختان و محصولات موجود در زمین هم ذکر شود. همچنین وجود سیستم آبیاری، استفاده از آب قنات، چاه یا موارد دیگر باید در این قرارداد نوشته شود. بخش بعدی مربوط به زمان اجاره و شروع و پایان قرارداد به صورت دقیق است. سپس مبلغ مورد توافق برای این مدت اجاره زمین به صورت رهن و اجاره ماهیانه باید نوشته شود.

همچنین نوع پرداخت این مبالغ و زمان پرداخت آن به صورت توافقی تعیین و درج شود.  بخش بعدی اجاره نامه دستی زمین کشاورزی به تعهدات، شروط مهم و الزاماتی است که دو طرف به آن متعهد می شوند. قوانین استفاده از زمین، پرداخت هزینه تعمیر یا نگهداری و تحویل آن و باقی شرایط باید به دقت نوشته شوند. علاوه بر این شرایط فسخ قرارداد اجاره از سوی دو طرف و امکان شکایت و پیگیری های حقوقی در شرایط خاص باید ذکر شود. در نهایت موجر و مستاجر باید قرارداد را با دقت خوانده و آن را امضا کنند. دو شاهد هم با اطلاع از این قرارداد اجاره آن را امضا می کنند.