سند عادی ملک ،نگاهی به ویژگی و کاربردهای این سند ملکی !

بر اساس ماده ۱۲۸۶ قانون مدنی دو نوع سند وجود دارد سند رسمی و سند عادی؛ اما سند عادی ملک چیست و چه ویژگی هایی دارد؟ این سند چه کاربردهایی دارد؟ تفاوت سند عادی با سند رسمی در چیست؟ در این مقاله پاسخ تمام این سوالات را به شما عزیزان داده ایم با ما تا آخر این مطلب همراه باشید.

تعریف سند

چندی پیش در وبلاگ آقای املاک از سند تک برگ و مراحل دریافت آن سخن گفتیم و قصد داریم از تعریف کلی سند با شما صحبت کنیم در ماده ۱۲۴۸ قانون مدنی اینگونه بیان شده که سند عبارت است از هر نوشته ای که در مقام دعوا یا دفاع مستند باشد. در لغت نامه‌ فارسی سند به نوشته‌ای که وام یا طلب کسی را مشخص کند یا موضوعی را ثابت کند؛ تعریف شده است.

در نتیجه بنا بر این قانون می‌توان اینگونه نتیجه گرفت که هر گونه دست نوشته و مدرکی که در دادگاه قابل بررسی و دفاع باشد حکم سند را دارد و صاحب آن می‌تواند از طریق قانون حق خود را باتوجه به مفاد سند دریافت کند.

سند دارای دو ویژگی مهم است ویژگی اول این است که حتما باید به صورت مکتوب یا نوشته باشد. ویژگی دوم باید به گونه ای تنظیم شده باشد که در مقابل دعوا یا دفاع از دعوا در دادگاه قابل استناد باشد. این دو ویژگی موجب به وجود آمدن یک سند می‌شود که طبق شرایطی خاص یا به سند عادی یا به سند رسمی تبدیل می شوند.

پس اگر ادله‌ ای به صورت نوشته و کتبی نباشد و حتی از سوی دادگاه نتواند مستند باشد سند به شمار نمی رود و تنها یک نوشته عادی است. بنابراین باید به این نکات توجه کرد. در ادامه به تعریف سند عادی می پردازیم.

تعریف سند عادی ملک

سند عادی ملک چیست؟

سند عادی ملک به سندی گفته می شود که به واسطه اشخاص غیر رسمی تنظیم شده باشد و شرایط آن مانند (اثبات حق) در دادگاه انجام شود به تعبیری دیگر سند عادی با استنباط از ماده ١٢٨٧ قانون مدنی، از سوی اشخاص غیر رسمی و بدون دخالت ماموران رسمی و رعایت قوانین تنظیم شده اند و از تشریفات خاصی تابعیت نمی کند مانند دفاتر و اسناد تجاری نظیر دفتر روزنامه، دفتر دارایی و …

لازم به ذکر است که اگر سندی توسط مامور رسمی خارج از صلاحیت او تنظیم شده باشد یعنی محل خدمت مامور رسمی در یک حوزه شهرستان می باشد و در محل دیگر که ماموریت ندارد اقدام به تنظیم سند کند، آن سند، سندی عادی محسوب می شود و سند رسمی نیست.

بر اساس ماده ١٢٨٧ قانون مدنی اسنادی که در اداره ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی و نزد مامورین رسمی و بر اساس مقررات‌ قانونی تنظیم شده باشند اسناد رسمی می باشند.”

سند عادی لازم الاجرا

از طرفی سندی که امضای آن مورد تایید دفترخانه اسناد رسمی واقع شود و همچنین چک های صادره به عهده بانک هایی که طبق قوانین ایران در داخل کشور دائر شده باشند یا شعبه آنها در خارج از کشور در حکم اسناد لازم الاجرا باشند از اسناد عادی به شمار می روند.

سند عادی در معاملات ملکی قابل مشاهده است و مانند دیگر معاملات تنظیم سند توسط افراد و بدون دخالت مامور رسمی دولت می باشد. به طور کلی قولنامه هایی  که در آژانس املاک و یا میان طرفین قرارداد به صورت دستی تنظیم می شود و به امضای هر دو می رسد را سند عادی ملک می گویند.

به عبارتی هر گونه سندی که میان طرفین معامله بسته شود و در مراجع مربوطه ثبت نشود را سند عادی می گویند که ویژگی های خاص خود را دارا می باشد

سند عادی بدون امضا

نکته قابل توجه این است که شرط اصلی سند عادی ملک امضاء شخص است یعنی تا نوشته ای امضا نشود آن سند هیچ اعتباری ندارد و سند محسوب نمی شود.در نتیجه امضا شرط اصلی و اول یک سند عادی است بنابراین تا زمانی که صاحب سند نتواند اصل سند آن را ارائه دهد رونوشت سند نمی تواند جای ان را بگیرد و هیچگونه اعتباری داشته باشد.

سند عادی بدون تاریخ

تاریخ سند عادی در مقابل اشخاص ثالث کارآمد نیست اما تاریخ سند رسمی، در مقابل اشخاص ثالث و صاحب دعوا معتبر است.

مهر، امضا و اثر انگشت طرفین لازمه هر سندی است اما منجر به رسمی شدن آن نمی‌شود، در واقع ملاک رسمی بودن سند، ثبت رسمی و قانونی آن توسط مامور دولت است. یکی از رایج‌ ترین اسناد عادی که در حال حاضر از آن استفاده می‌شود، سند عادی قولنامه‌ای است که در زمان خرید و فروش ملک بین دو طرف قرارداد (فروشنده و خریدار) تنظیم و امضا می‌شود.

سند عادی در مقابل سند رسمی

تفاوت سند عادی تجاری با سند عادی غیر تجاری

در رابطه با اسناد عادی غیر تجاری هیچ محدودیت و شرط و شروطی وجود ندارد یعنی هر کاغذی با هر اندازه ای و در هر زمان و مکانی می توان در اختیار داشت اما در رابطه با اسناد عادی تجاری موضوع متفاوت است . اسناد عادی تجاری به شکل چک، سفته و … هستند به گونه ای که فقدان هر یک از این شرایط، سند را از سندیت تجاری بودن می اندازد.

سند عادی در مقابل سند رسمی

همانطور که در سطرهای فوق به آن اشاره شد نحوه تنظیم سند رسمی و سند عادی ملک با یکدیگر متفاوت است در نتیجه ویژگی های متفاوتی را نیز شامل می شوند. از جمله این تفاوت ها می توان به نکات زیر اشاره کرد:

۱. سند عادی توسط اشخاص تنظیم می شود اما سند رسمی توسط مامور دولت تنظیم و ثبت می شود.
۲. سند رسمی، توانایی اجرا شدن دارد در صورتی که اصل در اسناد عادی، بر مبنای عدم قدرت اجرایی آن است.
۳. اسناد رسمی قابل انکار نیست اما در اسناد رسمی، تنها در ادعای جعل قابل طرح است.
۴. اسناد عادی در معرض ادعای جعل بوده و قابلیت تردید و انکار دارد
۵. تاریخ تنظیم در اسناد رسمی، معتبر است؛ حتی در مقابل اشخاص ثالث، اما تاریخ در اسناد عادی تنها مختص اشخاصی است که در تنظیم آن­ حضور داشتند و ورثه و کسی که به نقل از او وصیتی شده، معتبر است.
۶. اسند رسمی، تابع تشریفاتی دارد که از قبل قانون معین کرده، در حالی که اصل در سند عادی عدم تشریفات است.
۷. در اسناد رسمی، اگر سند مفقود شد، تهیه رونوشت آن آسان است.
۸. در اسناد عادی در صورت مفقود شدن سند نمی توان از رونوشت آن استفاده کامل کرد.

سند عادی ملک برای مهریه

همانطور که گفتیم سند عادی سندی است که میان اشخاص تنظیم و امضا شود و اسناد عادی در محاکم قضایی قابلیت استناد ندارد. به طور مثال اگر ملکی برای مهریه زن مشخص شود و این موضوع  روی کاغذ نوشته شود و در یک مراسم تمام حضار نیز آن را امضا کنند، باز این برگه مستند نخواهد بود.
زیرا این برگه سند عادی محسوب می‌شود و هیچگونه اعتبار استنادی نخواهد داشت.

در نیجه تا زمانی که ملک مورد نظر در سند رسمی ازدواج به عنوان مهریه زن ثبت نشود و مراحل آن برای ثبت انتقال سپری نشود، نمی‌توان ثابت کرد که این ملک به عنوان مهریه، بعد از عقد نکاح به مالکیت زن درآید. اما اگر مراحل قانونی طی شود، سند رسمی شناخته می شود و تا زمانی که کسی ادعای جعل نکند و این ادعا را ثابت نکند این سند قابل استناد خواهد بود.

مطالب مشابه ...

5 دیدگاه‌

  1. نیما نیک انجام گفت:

    سپاس فراوان از مطالب فنی حقوقی بسیار مهم که نیازِ هر شهروندی ست که بدونه اطلاع داشته باشه. مثل همیشه مطالب کاربردی و دقیق🙏🙏🙏

  2. سهند گفت:

    این مطالب به درد هر قشری از جامعه میخوره ، به درد من که خیلی میخوره ، سپاس گذارم🙏🙏🙏

  3. محسن فرزام فر گفت:

    ممنون از اطلاعات مفیدتون مهندس جان

  4. بهروز نوروزی گفت:

    اطلاعات بسیار آموزنده و مفیدی بود ، ارزش چندبار مطالعه رو داره . سپاس از زحمات ارزشمندتون

  5. Amir hasanloo گفت:

    خیلی روان و آموزنده به نکاتی پرداخته شد که شاید کتمر کسی به آن توجه کند و اطلاع داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *